Siyasette bir kavram vardır: Vefa.Bir de siyasetin temelini oluşturan başka bir kavram vardır: Seçmen iradesi.Ne yazık ki son yıllarda her ikisinin de giderek daha fazla tartışılır hale geldiğine tanık oluyoruz.Bir siyasi partinin çatısı altında seçime girip, o partinin oylarıyla belediye başkanı, milletvekili veya belediye meclis üyesi seçilenlerin, seçimden sonra başka bir siyasi partinin saflarına geçmesini doğru bulmuyorum.Daha açık söyleyeyim:Bunu seçmene karşı büyük bir saygısızlık olarak görüyorum.Çünkü seçmen sadece bir kişiye oy vermiyor.Seçmen; o kişinin temsil ettiği siyasi anlayışa, partiye, programa, kadroya ve ortaya konulan değerlere de oy veriyor.Elbette insanların siyasi düşünceleri değişebilir.Bir siyasetçi partisinden ayrılabilir.Partisiyle ciddi görüş ayrılıkları yaşayabilir.Hatta partisinden istifa ederek bağımsız kalabilir.Bunlar siyasetin doğasında vardır.Ama başka bir partinin oylarıyla seçilmişken, seçildiği makamı koruyarak rakip bir siyasi yapının saflarına geçmek başka bir meseledir.Çünkü burada yalnızca kişinin siyasi tercihi değişmiyor.Seçmenin verdiği oyun siyasi anlamı da değiştiriliyor.
OY KİMİN?Şu soruyu sormak gerekiyor:Bir belediye başkanı, milletvekili veya meclis üyesi seçildiğinde aldığı oy gerçekten sadece kendi şahsına mı aittir?Hayır.Seçmenin oyunda elbette adayın kişisel itibarı ve başarısı vardır. Ancak siyasi partinin de büyük bir ağırlığı vardır.Seçmen o kişiyi çoğu zaman bir siyasi partinin adayı olduğu için tercih eder.Nitekim Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş da geçtiğimiz aylarda benzer bir tartışmada, seçmenin yalnızca adaya değil, partiye de oy verdiğini belirterek, parti değiştirmek isteyen seçilmişlerin önce seçmeninin onayını alması gerektiğini savundu.İşte mesele tam da burada düğümleniyor.Seçildiğin partiden ayrılabilirsin.
Ama seni o koltuğa taşıyan seçmenin iradesini yanında götüremezsin. MAKAM MI, İLKE Mİ?Siyaset makam için mi yapılır, ilke için mi?Eğer siyaset yalnızca makam, mevki ve siyasi geleceği garanti altına alma aracı haline gelirse, burada siyasetin güvenilirliğinden söz etmek mümkün değildir.Seçimden önce başka şeyler söyleyip, seçimden sonra başka bir siyasi safa geçen siyasetçinin önceliği ne olmalıdır?Kendi siyasi geleceği mi?Yoksa kendisine oy veren insanların iradesi mi?Benim cevabım nettir:Önce seçmen.Çünkü o makam kimsenin kişisel mülkü değildir.Milletvekilliği de belediye başkanlığı da belediye meclis üyeliği de emanettir.O emaneti veren de millettir.
PARTİ DEĞİŞTİRMEK Mİ, SEÇMENİ DEĞİŞTİRMEK Mİ?Bir siyasetçi siyasi görüşünü değiştirebilir.Buna kimsenin itirazı olamaz.Ancak seçildiği partiden ayrıldığında, yapılması gereken en dürüst davranış, seçmenin karşısına yeniden çıkmaktır.“Ben artık farklı düşünüyorum. Bundan sonra başka bir siyasi partide siyaset yapacağım. Beni yeniden seçerseniz yoluma devam ederim” diyebilmelidir.İşte o zaman mesele farklıdır.Çünkü karar yeniden seçmene bırakılmış olur.Ama seçildiğin makamı koruyup siyasi kimliğini değiştirmek, seçmene “Ben artık başka yerdeyim ama sizin verdiğiniz oyla kazandığım makamı bırakmıyorum” demektir.Bu, siyaseten tartışılması gereken ciddi bir etik sorundur.
SEÇMENİN HAFIZASI VARDIRSiyasetçiler bazen seçmenin yaşananları unutacağını düşünüyor olabilir.Oysa seçmenin hafızası güçlüdür.Kimin hangi partiden seçildiğini, seçim öncesinde ne söylediğini, seçimden sonra ne yaptığını seçmen unutmaz.Bugün alkışlarla başka bir partiye geçen bir siyasetçi, yarın yeniden seçmenin karşısına çıktığında şu soruyla karşılaşabilir:“Sen bize verdiğimiz oyla geldin. Peki sonra neden bizden aldığın emaneti başka yere taşıdın?”Bu sorunun cevabı kolay değildir.Çünkü mesele yalnızca siyasi tercihten ibaret değildir.Mesele güven meselesidir.
SİYASETTE ETİK OLMAZSA GÜVEN DE OLMAZTürkiye'nin siyasette en fazla ihtiyaç duyduğu şeylerden biri de siyasi etik anlayışıdır.Seçmen, sandığa gittiğinde verdiği oyun boşa gitmediğine inanmalıdır.Siyasetçi de aldığı oyun bir kişisel çek olmadığını bilmelidir.O oy bir emanettir.Ve emanet, sahibinin rızası olmadan başka yere taşınmamalıdır.Elbette kanunlar açısından parti değiştirmek mümkün olabilir.
Nitekim Anayasa'nın 84. maddesi milletvekilliğinin düşmesine ilişkin halleri düzenler; parti değiştirme ise tek başına milletvekilliğini otomatik olarak sona erdiren bir durum değildir.Ancak hukuken mümkün olan her şeyin siyaseten ve ahlaken doğru olduğu söylenemez.Bence tartışılması gereken asıl nokta da budur. SANDIKTAN GELEN, SANDIĞA GÜVENMELİBenim anlayışıma göre siyasette en doğru yöntem şudur:Bir siyasetçi seçildiği partiden ayrılacaksa, seçildiği makamı da tartışmaya açmalıdır.Milletvekili ise yeniden milletin karşısına çıkmalıdır.Belediye başkanı ise seçmeninin karşısına çıkmalıdır.Meclis üyesi ise kendisini o listeye taşıyan siyasi iradenin yerine kendi kişisel siyasi tercihini koymamalıdır.Çünkü siyasetçinin koltuğu kalıcı değildir; seçmenin iradesi kalıcıdır.Bugün bir partinin oylarıyla seçilip yarın başka bir partinin rozetiyle dolaşmak, sadece siyasi tercih değişikliği olarak görülmemelidir.Bunun bir de seçmene karşı sorumluluk tarafı vardır.Ve o sorumluluk göz ardı edilmemelidir.Son sözüm açık:Seçmenin oyuyla bir yere gelen, önce o oyun hakkını vermelidir.
Siyasi görüşünüz değişebilir.Partinizle yollarınız ayrılabilir.Yeni bir siyasi oluşuma katılabilirsiniz.Ama bunu yaparken sizi o koltuğa taşıyan seçmeni yok sayamazsınız. Çünkü o koltuk sizin değildir.O koltuk, seçmenin emanetidir.Ve emanete sadakat, siyasetin en temel ahlakıdır.
