Estonya’nın başkenti Tallinn’deki Lootsi Caddesi’nde bir ofis binası için sürdürülen temel kazı çalışmaları sırasında, modern kaldırımın yaklaşık 1,5 metre altında 14. yüzyıla ait görkemli bir kargo gemisi gün yüzüne çıkarıldı. Dönemin sığ kıyı sularında gömülü kalan 24,5 metre uzunluğundaki bu devasa krowele ait kalıntılar, Kuzey Avrupa’da bugüne kadar ulaşılan en büyük ve en bütünlüklü Orta Çağ gemi enkazlarından biri olarak tarihe geçti.Detaylar 👇ni bir felaket sonucu hızla boşaltıldığını kanıtlıyor.
Güvertede yıpranmış deri ayakkabılar, aletler, silahlar, ahşap gereçler ve hatta katran fıçısının patlamasıyla tüyleriyle birlikte korunmuş iki gemi sıçanı ele geçirildi. Ele geçen en dikkat çekici eser ise Avrupa’nın bilinen en eski ve çalışır durumdaki kuru pusulası oldu. Müze uzmanları, mürettebatın canını kurtarmak adına eşyalarını arkalarında bırakıp gemiyi hızla terk etmek zorunda kaldığını vurguluyor.Estonya Deniz Müzesi ve Tartu Üniversitesi araştırmacılarının yürüttüğü yaş halkası analizleri, geminin yapım sürecine ışık tuttu.
Gövdenin alt kısmı için gerekli meşe ağaçlarının 1370–1372 kışlarında Litvanya kıyılarında kesildiği, üst güverte ve mutfak bölümlerinin ise 1373–1374 kışında Tallinn yakınlarındaki ormanlardan elde edildiği saptandı. Litvanya’da inşasına başlanan teknenin, tamamlanmak veya son rötuşlarını almak üzere kuzeye, Tallinn’e seyrederken ilk seferinde battığı düşünülüyor.Enkazın incelenmesi sırasında gövde tahtalarının yaklaşık yüzde 24’ünde, sert kış şartlarının neden olduğu halka bozulmalarına rastlandı.
Dönemin marangozları, bu zayıf ahşap malzemenin getirdiği riski fark ederek iç kısımlara ilave destek plakaları çiviledi ve yapıyı bilerek güçlendirdi. Bu durum, orta çağ gemi ustalarının malzeme kusurlarını analiz etme ve telafi etme konusundaki yüksek işçilik yeteneğini gözler önüne seriyor.Aynı caddede 2009 yılında yapılan altyapı çalışmaları sırasında 13. yüzyıla ait başka bir gemi kalıntısına daha ulaşılmıştı.
Uzmanlar, koruma teknolojileri daha da gelişene kadar bu ikinci enkazı toprak altında tescilli bir anıt olarak saklamayı tercih ediyor. Lootsi enkazının muhafaza ve laboratuvar analiz süreçleri ise Estonya Deniz Müzesi bünyesinde titizlikle sürdürülüyor.
