Yapay zekânın ekonomi ve iş gücü üzerindeki etkilerine ilişkin dikkat çeken bir çalışma yayımlandı. Anthropic’in ekonomi ekibi tarafından hazırlanan modelde, yapay zekânın 2030’a kadar ABD’de büyüme, ücretler, istihdam ve gelir dağılımı üzerindeki muhtemel etkileri üç farklı senaryo üzerinden incelendi.
EN UÇ SENARYODA EKONOMİ YÜZDE 32,4 DAHA BÜYÜK
Anthropic’in “extreme” olarak tanımladığı en güçlü yapay zekâ senaryosunda, ABD’nin 2030 yılı gayrisafi yurt içi hasılasının yapay zekâ olmadan oluşacak seviyeye kıyasla yüzde 32,4 daha yüksek olabileceği öngörülüyor.
Bu senaryoda ABD ekonomisinin büyüklüğünün 2025 fiyatlarıyla yaklaşık 44,4 trilyon dolara ulaşabileceği belirtiliyor. Model ayrıca yıllık büyümenin bir noktada yüzde 15 seviyesine kadar çıkabileceğini ve ekonominin yaklaşık 4,5 yılda iki katına çıkabileceğini hesaplıyor.
BÜYÜME VAR AMA KAZANÇ HERKESE EŞİT DAĞILMAYABİLİR
Araştırmanın dikkat çeken noktalarından biri, yapay zekânın yarattığı ekonomik büyümenin çalışanlarla sermaye sahipleri arasında eşit dağılmayabileceği uyarısı oldu.
Mevcut durumda ekonomide yaratılan gelirin yaklaşık yüzde 60’ının emeğe, yüzde 40’ının ise sermayeye gittiğini belirten model, aşırı otomasyon senaryosunda emeğin payının yüzde 45,2’ye kadar gerileyebileceğini, sermayenin payının ise yüzde 54,8’e çıkabileceğini öngörüyor.
BİLGİ ÇALIŞANLARI İÇİN RİSK DAHA YÜKSEK
Anthropic’e göre yapay zekânın çok hızlı geliştiği senaryoda özellikle bilgi yoğun işlerde çalışanlar daha büyük riskle karşılaşabilir.
Modelde, yapay zekânın bilgi işlerinin büyük bölümünü insanlardan daha verimli şekilde gerçekleştirmesi halinde bu alandaki çalışanların ücretlerinin düşebileceği veya işsizlikle karşılaşabileceği belirtiliyor. Buna karşın bilgi yoğun olmayan bazı mesleklerde ücret artışları görülebileceği tahmin ediliyor.
DAHA ILIMLI SENARYODA ETKİ SINIRLI
Anthropic’in daha ılımlı senaryosunda yapay zekânın 2030’da ABD ekonomisini yalnızca yüzde 1,6 büyütmesi bekleniyor. “Substantial” olarak adlandırılan orta senaryoda ise yapay zekânın ekonomiyi yüzde 8,3 büyütebileceği öngörülüyor. Bu senaryoda işsizlik tarihsel aralıkta kalırken, bilgi çalışanlarının ücretlerinde belirgin bir artış yaşanmayabileceği ifade ediliyor.
10 BİNDEN FAZLA KİŞİYE SORULDU
Katılımcıların tipik beklentileri, yapay zekânın 2030’a kadar ABD ekonomisini yapay zekâsız senaryoya göre yaklaşık yüzde 10 büyütebileceği ve işsizlik oranının yüzde 5 civarına çıkabileceği yönünde oldu.
Anthropic, hazırlanan modelin kesin bir gelecek tahmini olmadığını, politika kararları, ekonomik döngüler ve finansal piyasa şokları gibi birçok faktörün hesaba katılmadığını da özellikle belirtiyor.
