Bununla birlikte diş hekimliğinde doluluğun %81,4’e gerilemesi, sağlık alanının tek bir talep kategorisi olmadığını gösteriyor. Meslek algısı, eğitim maliyeti, uygulama altyapısı ve mezuniyet sonrası çalışma koşulları programlar arasında farklılaşıyor.
Yüksek talep eğitimin niteliğini tek başına kanıtlamaz. Düşük doluluk da bir programın mutlaka niteliksiz olduğunu göstermez. Üniversitenin başarısını yalnızca kaç öğrencinin geldiğiyle ölçmek, eğitimi bilet satışına indirgemektir. Asıl ölçüt, giren öğrencinin nasıl bir insan ve meslek sahibi olarak mezun olduğudur.
Burs fırsat eşitliği mi, fiyatlandırma aracı mı?
Genel göstergeler bursluluk durumuna göre ciddi bir ayrışma gösteriyor. Kayıt yaptırmama oranı burslu öğrencilerde %1,4 iken indirimli öğrencilerde %10’a, ücretli öğrencilerde %10,4’e yükseliyor.
Bu fark, mali yük ile kayıt davranışı arasında araştırılması gereken güçlü bir ilişki bulunduğunu düşündürüyor. Yine de tek başına nedensellik kurmaya yetmez. Burs kategorilerindeki öğrenciler akademik başarı, gelir düzeyi, tercih sırası ve üniversite dağılımı bakımından farklılaşabilir.
Buna rağmen üniversite yöneticilerinin cevaplaması gereken sorular somut: Burslar gerçek eğitim maliyetini ne ölçüde düşürüyor? Bursun devam koşulları anlaşılır mı? Aile dört yıllık toplam maliyeti öngörebiliyor mu? İlan edilen indirim, aile bütçesinde gerçek bir karşılık buluyor mu?
Üniversite maliyeti öğrenim ücretinden ibaret değil. Barınma, beslenme, ulaşım, dijital araçlar ve sosyal yaşama katılım da toplam maliyetin parçaları. Bir gencin üniversiteyi kazanıp ekonomik nedenlerle başlayamaması, yalnızca kurumun gelir kaybı değildir; yükseköğretime erişim sorunudur.
Vakıf üniversitesi mi, kontenjan işletmesi mi?
Bu veriler bütün vakıf üniversiteleri hakkında aynı hükmü vermeye yetmez. Aynı bölüm bir üniversitede tamamen dolarken başka bir üniversitede boş kalabilir. Ayrıntılı tablo programları toplulaştırıyor; üniversite bazındaki farkları göstermiyor.
Ayrıntılı karşılaştırma, en az 500 yerleşeni bulunan 43 programı kapsıyor. Bu nedenle 43 programın toplamını bütün lisans programlarının toplamıyla karıştırmamak gerekir. Yine de veriler, vakıf yükseköğretiminde kurumsal stratejiyi sorgulamak için güçlü bir başlangıç sunuyor.
