Bu ülkede iki hesabın nasıl yapıldığına bir türlü aklımız ermedi. Birincisi; Türkiye İstatistik Kurumu TÜİK'in aylık ve yıllık enflasyonu nasıl hesapladığına, ikincisi de resmi olarak açıklanan fındık fiyatının nasıl hesaplandığına bir türlü aklımız ermedi. Aslında fındık fiyatının nasıl hesaplandığına dair bir fikrimiz oluştu.
Geçen hafta Giresun Valiliği'nin resmi Internet sitesinde fındık işçilerinin günlük alacakları yevmiyeleri ve patozların saatlik fındık soyma fiyatları açıklandı. Bu açıklama gazetelere haber oldu. Vali Yardımcısı Mehmet Fatih Yakınoğlu başkanlığında ilgili kurum ve kuruluşların temsilcileriyle bir toplantı yapılmış ve fındık gündelikleri tespit edilmiş.
Bu ilgili kurum ve kuruluşların temsilcileri kimlerdi bilmiyoruz ancak bunların ya dünyadan haberleri yok ya da maksatlı olarak toplantıya katılmışlar. Mesela o toplantıda geçen yıl fındığını gündelikciye toplatan bir üretici var mıydı? Ve ona geçen yıl yevmiyeleri kaç liradan verdiği soruldu mu?
Ya da Valilik bu konuda bu kadar hassas davranıyorsa en yakın fındık bahçesine giderek sordursun fındık işçisi kaç liraya çalışıyor. Bu toplantıda fındık işçilerinin bir günlük çalışma ücreti 1101 TL olarak tesbit edilmiş. Durun, bir de yazıyla yazalım ki rakam kargaşası olmasın.
Bir günlük yevmiye bin yüz bir TL. BinTL'yi anladık da yüzbir TL'yi nasıl hesapladınız be mübarek insanlar! Peki, fındık işçisi gerçekte kaç liraya çalışıyor biliyor musunuz?
Üç bin liradan aşağıya fındık işçisi bulamazsınız. Biraz kaba olacak ama Valiliği ve bu toplantıya katılanları dinleyen yok. Açıklanan yevmiyenin üç katına çalışanlara neden Valiliğin açıkladığı rakamlara uymuyorsunuz diye soran var mı?
Aynı toplantıda patozların saatlik fındık ücreti de 6 bin TL olarak tespit edilmiş. 7 binden 8 binden aşağı çalışan varsa haber verin de bizim harmanı da ona çektirelim. Kimse Valiliğin rakamlarını dinlemiyorsa niye rakam açıklıyorlar o zaman?
Bu rakamları önemseyen bir kurum var; fındık fiyatını resmi olarak açıklayan kurum Valiliğin bu rakamlarını çok önemsiyor. Çok önemsemeden de öte fındıkta maliyet hesabı yaparken baz alıyor. Fındık toplama yevmiyesi bin yüz bir lira, patoz altı bin lira ve fındık 255 lira.
Şimdi anladınız mı Valilliğin durduk yerde neden yevmiye açıkladığını? Valilik bin yüz bir liradan işçi bulsun biz 255 liraya razıyız. Gündelikler resmi yevmiyenin üç katıysa açıkladığınız fındık fiyatı da üç katı olmalı.
Liberal ekonomi, serbest piyasa koşulları, arz talep dengesi söz konusuysa, açıkladığı rakamlar piyasada uygulanmıyorsa Valilik bu işe neden karışıyor sorusunun cevabı bu! Toprak Mahsulleri Ofisi'nin açıkladığı 255 TL alım fiyatının nasıl bulunduğunun sırrı bu olmalı diye düşünüyoruz. Yoksa insan piyasaya bir bakar; gübre kaç lira, ilaç kaç lira, ilaçlama yavmiyesi kaç lira?
Paldır vurma gündeliğini de açıklasın o komisyon. Piyasası 7 bin liradan aşağı değil. Bahçe aytlama gündeliği kaç lira, bir boş çuvalın 25 lira olduğunu biliyor musunuz?
Kaldı ki sorun sadece maliyet değil ki. Bir de refah payı olacak insanların. Giresun kalite fındıkla diğer türlerin arasındali 5 liralık farka hiç girmiyoruz.
Belli ki sıradan fındığın yetiştiği yörelerin siyasetcileri bu farkın en aza indirilmesini sağlamışlar. Biz yıllardır Giresun kalite fındığın fiyatı farklı olmalı derken boşuna nefes tüketmişiz. Fındıkçı bu yıl da emeğinin karşılığını alamayacak.
Bu kadar çile, yorgunluk, masraf, stres sırf fındığı kutsal bilişimizdendir. Yoksa çoktan ormana terk edecek fındık bahçelerini fındıkçı. Yönetimin de arzuladığı bu olmalı.
Fındıkçının üretmeye dayalı inadını bir türlü kıramadı. Tüm olumsuzluklara rağmen fındıkçı inatla üretim yapıyor ve bir fındığını bile ziyan etmiyor. Tüm değerlendirmeler aleyhine olsada.
Öyleyse kolay gelsin ve bereketli olsun.
