Trabzon’un sokakları, tarihi dokusu ve geçmişten bugüne taşıdığı hikâyeler, “Trabzon Sokakları: Kayıp Sokaklar ve Yaşayanları” söyleşisinde ele alındı. Trabzon Büyükşehir Belediyesi tarafından Hamamizade İhsan Bey Kültür Merkezi’nde düzenlenen programın konuğu, Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Mimarlık Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sonay Çevik oldu.
Büyükşehir Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Daire Başkanlığının eylül ayı etkinlikleri kapsamında gerçekleştirilen söyleşiyi, KTÜ Mimarlık Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nilhan Vural yönetti. Programa akademisyenler, öğrenciler ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri katıldı.
Çalışmanın yüksek lisans tezi olarak başladığını belirten Çevik, danışman hocasının yönlendirmesiyle araştırmasını doktora döneminde genişlettiğini anlattı. Sokak sakinleriyle yüz yüze görüşmeler yaptığını aktaran Çevik, bu anlatımlardan yararlanarak evlere ve sokaklara ilişkin çizimler ve krokiler hazırladığını söyledi.
“Sokak bizim evimizdir”
Trabzon’da sokakların yalnızca ulaşım işlevi taşımadığını vurgulayan Çevik, bu alanların gündelik hayatın ve komşuluk ilişkilerinin önemli bir parçası olduğunu ifade etti.
Çevik, “Bizdeki sokaklar farklıdır, sokak bizim evimizdir. Konuştuğumuz insanlar sokakları evlerinin bahçelerinin bir uzantısı olarak görüyor” dedi.Sokakların insanları komşularıyla, arkadaşlarıyla ve çevreleriyle buluşturduğunu anlatan Çevik, kentsel dönüşüm ve tasarım süreçlerinde fiziksel yapıyla birlikte yerin ruhunun da korunması gerektiğini belirtti.
Trabzon’un sokaklarında topoğrafyanın izi
Araştırmalarında sokakları sürekli sokaklar ve çıkmaz sokaklar olarak ikiye ayırdıklarını aktaran Çevik, bu grupları düz, eğri ve merdivenli sokaklar şeklinde incelediklerini söyledi. Çevik, Trabzon’da “L” tipi olarak adlandırdıkları sokak örnekleriyle de karşılaştıklarını kaydetti.
Kentin eğimli yapısının sokakların biçimlenmesinde belirleyici olduğunu dile getiren Çevik, Çarşı Mahallesi’ndeki yatay ve dikey sokakların da topoğrafyanın etkisiyle oluştuğunu anlattı.
Denizin kentte yön bulmadaki rolüne değinen Çevik, “Bayır aşağı git, denizi bulursun” sözünü hatırlatarak Trabzon’un coğrafyası ile günlük yaşam arasındaki ilişkiye dikkat çekti.
Çeşmeler, cumbalar ve kapı önleri kent kimliğini yansıtıyor
Trabzon’un kendine özgü tarihi bir karakteri ve hikâyesi bulunduğunu belirten Çevik; yeşil alanların, çeşmelerin, kapı önlerinin ve küçük meydanların sosyal yaşam açısından önemini vurguladı.
Çıkmaların, cumbaların, kullanılan malzemelerin, dokuların ve renklerin kent kimliğini tamamladığını anlatan Çevik, sokaklardaki bu unsurların komşuluk ilişkileriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Program, katılımcıların sorularının yanıtlanmasıyla devam etti. Çevik, söyleşinin sonunda kitabını imzalayarak katılımcılara hediye etti.
