Earth's Future dergisinde yayımlanan araştırmada, küresel sıcaklık artışı ve su kıtlığının buğday fiyatları üzerindeki etkisi incelendi. Araştırmaya göre sıcaklık artışının devam etmesi halinde buğdayın ton fiyatı üç katına çıkabilecek. Bilim insanları, 2000-2021 yılları arasındaki tarım ve piyasa verilerini değerlendirdi.
Buğday fiyatlarında yıldan yıla yaşanan değişimin yüzde 74'ünün şiddetli su kıtlığıyla doğrudan açıklanabildiği belirtildi.
SICAKLIK 3 DERECE ARTARSA FİYAT 364 DOLARA ÇIKABİLİR
İklim modelleri üzerinden yapılan hesaplamalara göre küresel sıcaklık ortalamasının 2 derece artması durumunda buğdayın ton fiyatı yaklaşık 273 dolara ulaşabilir. Sıcaklık artışının 3 dereceye ulaşması halinde ise ton fiyatının 364 dolar seviyesine çıkabileceği hesaplandı.
Bu rakamın, enflasyondan arındırılmış 2010 yılı küresel buğday fiyatının üç katına denk geldiği belirtildi.
HANGİ YILLARDA KURAKLIK ARTTI?
Normal koşullarda dünya buğday ekim alanlarının yüzde 5'i ciddi kuraklık yaşarken, 2000, 2010, 2012 ve 2020 yıllarında bu oran yüzde 15'in üzerine çıktı. Araştırmada incelenen mısırda kuraklığın fiyatlar üzerindeki etkisi daha zayıf kalırken, pirinçte benzer bir fiyat bağlantısı tespit edilmedi.
BUĞDAY FİYATLARINI BAŞKA NELER ETKİLİYOR?
Raporda tarımsal emtia fiyatlarının yalnızca iklim koşullarına bağlı olmadığı da belirtildi. Enerji ve gübre maliyetlerindeki değişimler, stok seviyeleri ve jeopolitik krizler de piyasaları etkileyen faktörler arasında sıralandı. Ağustos 2026'da Karadeniz'deki tahıl altyapısına yönelik saldırıların oluşturduğu arz endişesinin, Chicago buğday vadeli işlemlerinde temmuz başından itibaren yüzde 17'yi aşan yükselişe yol açtığı aktarıldı.
Uzmanlar, aynı anda birden fazla ana üretim bölgesini etkileyen kuraklıkların milyarlarca insanın temel gıdaya erişimini zorlaştırarak küresel gıda güvenliği krizine dönüşebileceği uyarısında bulunuyor.
